Madalas nating makita ito sa mga bahay ng mga Pinoy tuwing Pasko– iba-ibang hugis, laki, at kulay! Nagdadala ito ng liwanag at ningning sa madilim na gabi, kasama ng nagdadamihang Christmas lights. Oo, yan ang parol…parte na ng kulturang Pinoy tuwing Pasko.

Iba iba ang hitsura ng parol, pero ang pinaka karaniwan ay ang star. Noong bata ako, madalas, gawa ito sa Japanese paper [o kaya cellophane] at kawayan. Naaalala mo rin ba yun? Ngayon, karaniwan na ang makikulay at maiilaw na parol na gawa sa capiz shells. Ang gaganda!

Nung bata ako, lagi kong iniisip, bakit nga ba tayo nagsasabit ng parol tuwing Pasko? Maraming pwedeng sagot, at marami na din akong narinig na explanation, pero ito ang paborito ko: Nang hinahanap ng tatlong hari ang sanggol na Hesus, isang tala ang gumabay sa kanila upang mahanap si Hesus. Tila sinasabi ng tala, “Andito si Hesus.” Kaya ayun, natagpuan ng tatlong hari ang sabsaban kung saan ipinanganak si Hesus.

Kaya naman sa pagsasabit natin ng mga parol sa ating bahay ay para na rin nating sinasabi, sa pamamagitan ng tala sa parol, na “si Hesus ay nandito sa aming tahanan.” Napakaganda diba?

Nais kong isipin na sa pagsabit ng aming pamilya ng parol sa aming bahay ngayong Pasko ay maipakita man lang namin or maipadama sa iba na, oo, si Hesus [o kahit kapirangot man lang ni Hesus] ay matatagpuan sa aming tahanan.

Maligayang Pasko sa inyong lahat!!!

Ito po ay isang aktwal na e-mail, kaya po nakasulat sa Ingles.

**********

To Mr. Recah Trinidad,

I was sorting through some of my older stuff when I came across some very important papers: One was written by you, one was written by me.

I don’t know if you can still remember the articles [or me], for it was already years ago, but in my end, I still remember everything: the do-or-die game, Ginebra versus Shell, whoever wins goes to the championship, the winning three-point shot by Kenny Redfield, the agony and pain, your article, my reaction, my letter.

(Click image to enlarge.)

Needless to say, I was a Ginebra fanatic. Yes, years ago, when it was the Jaworski Sr.-David-Hizon-Locsin-Aquino era, I wouldn’t miss a game. When I couldn’t watch, I made sure that someone recorded it for me. I was that into the team. I was one of the tens of thousands who would cheer and cry for Ginebra and was a certified member of the Barangay Ginebra.

Being young, I was too emotional and quick to react without thinking. So you could just imagine my reaction to your article.  I remember thinking, “this man is so insensitive! Natalo na nga eh! Does he really have to rub it in?” So I wasted no time in writing a letter. I thought, this man needed to learn a lesson!

(Click image to enlarge.)

That was 14 years ago.

Now, when I remember that time, all I can do is smile [and yes, laugh]. Gosh, was I really only 16 when I wrote that? It was full of passion, full of emotion. It was so not me!

Honestly, when I read it now, I can’t help but laugh…laugh at my overreaction! As an adult now who has more or less learned to become objective and think before reacting, my 16-year-old self has become a wonder to me! I understand my reaction, but it was still funny how I let anger, and perhaps pain, take over me.

Ironically, I have long since stopped watching the PBA—if I remember correctly, 1 year after writing that letter—there were other priorities, other things to amuse me. In short, perhaps, I outgrew Ginebra. However, all those memories of the times I cheered for, cried over, and yes, crushed on the players of Ginebra will always be cherished—this letter included.

Truth is, those were the harshest words I have ever spoken to someone, moreover a complete stranger! I hope you would accept if I apologize that you were at the receiving end. Allow me also thank you, Mr. Recah, because the way you handled the situation, which was, in your own words, the “meanest blows I’ve received since I started crossing mitts with Mr. Deadline,” has made me realize that letting our emotions get the best of us is not a good thing. Your calm and professional way of reacting to my reaction is something I have always admired and emulated since this article was published. Now, when I react to things, I always try to see things from an objective point of view. Lesson learned!

And yes, I do sign my name in full now.

This letter will always hold a significant part in my life, for with it are so many memories and lessons, not to mention the laughs it gets from family and friends. And for that, I will always treasure our “correspondence.”

God bless, and more power to you!

PS, on hindsight, after all that I have said, I am honestly happy you’re still writing [and did not "go down," as I predicted].

Bago pa man magsimula ang Pinoy Bingo Nights ni Kris Aquino, ang aming pamilya ang may lingguhang bingo tuwing Linggo ang gabi. Ang premyo ay maliit lang naman, mula PhP20 hanggang sa grand prize na PhP100, bigay syempre ng hari ng tahanan, ang aking tatay. Lagi kaming nag-eenjoy tuwing naglalaro kami nito.

Parte na ng kultura ng Pilipino ang Bingo. Para sa iba pampalipas oras ito! Sa iba ngang malls, meron pang mga nakalaan na lugar para lamang sa bingo. Yung iba, ginawa ng trabaho ang bingo at doon na tumatambay buong araw, umaasa na sila ang sisigaw ng “BINGO!” Minsan, pati sa mga fund raisers, bingo ang gimik nila!

Lahat na ata ng pattern na pwede sa bingo ay naisip na: malaking box, maliit na box, letter L, letter N, letter E, small V, big V, letter T, at kung anu-anu pang mga letra, isang linya lang, pierdegana, apat na corner, at maraming marami pang iba! At syempre, ang ultimate pattern, yung pang grand prize, ay ang blackout!

Marami ring pamato ang pwede gamitin sa bingo: bato, mais, papel, barya, ballpen, mani, kornik, o kung anu man ang hawak mo! Pwede din namang ifold na lang ang card! Yun nga lang, pag puro fold na ang card mo, mahirap na pagkatapos ng ilang laro. Hindi mo na alam kung ano na yung numero na lumabas na!

Eto pa ang nakakatuwa sa ating mga Pinoy, minsan, di pa sinasabi ang numero, alam na natin kung ano ang tinutukoy!

Sa letrang B, Jaworski!

Sa letrang I, bisperas ng Pasko!

Sa letrang N, wala ka na sa kalendaryo!

Sa letrang G, doble sinko!

Sa letrang O, si tanda!

BINGO! BINGO!!!

O diba, eh hindi mo mamamalayan ang oras, lalo na madalas ang mga nagtatawag ng numero ay kwela din!

Kaya naman enjoy na enjoy tayong mga Pinoy maglaro ng bingo diba? Malamang pati ikaw nakapaglaro ng ng bingo!

Sa totoo lang, ang mga pinakamasasayang laro ay hindi nalalaro sa computer o sa PSP, kung hindi sa kalye.

Para sa ating mga Pinoy, ang pinakamalaking playground ay ang kalsada. Oo nga naman. Kasing laki ng laruan mo kung gaano rin kalaki ang kalsada ninyo.

Ang patintero namin noon, isang buong kalye! Kailangan tatlo ang patotot dahil kung hindi, baka unang set pa lang, kailangan na syang isugod sa ospital. At dahil sa haba ng kalsada, taya na yung nasa likod, naglalaro pa yung nasa harap!

At ang taguan! Naku! Kawawa ka kung ikaw ang taya, dahil ang taguan dito, PITONG kalsada ang sakop! Kahit bawal magatago sa loob ng bahay, napakarami pa ring pwedeng pagtaguan sa pitong kalsada na yun! Kaya naman bago magpalit ng taya, isang oras muna ang gugugulin!

Marami pang laro na pwedeng laruin ng mga bata sa kalsada: luksong tinik, tumbang preso, cops and robbers, langit-lupa, agawan base, touch ball, baseball, ten-twenty [para sa mga babae], taguang sardinas, at marami pa. Meron namang simple lang, gaya ng patpat at gulong, o di kaya’y gagamba.

Pag medyo malaki na ang mga bata, bike at roller blades na ang nilalaro. Pero syempre sa kalsada pa rin!

Kung ang mga nanay ngayon, ganito ang sinisigaw, “Anak! Tama na yang PSP at kumain ka na dito!” Noon, “Hoy, anak, pumasok ka na dito at kakain na! Kanina ka pa andyan sa labas! Gusto mo dyan ka na tumira?”

Haay, napakasayang maglaro sa kalsada. Buruin mo, wala ka namang kailangang laruan! Kalaro lang ang kailangan mo! [Kaya naman ang mga pagkakaibigan na nabubuo sa kalsada, hanggang paglaki nadadala.]

Sana ay hindi mamatay ang parteng ito ng kulturang Pinoy. Bukod sa marami itong benepisyo, ang paglalaro sa kalsada ay Pinoy na Pinoy. At sa totoo lang, naaawa ako sa mga bata ngayon na sa loob ng bahay ginugugol ang paglalaro, kasama ang computer. Ika nga, “they are missing half of their lives.”

Nabasa ko ito sa issue ngayon ng Funfare (Philippine Star). Sobrang nakakatawa dahil totoong totoo!

Top Signs of a Pinoy Flick (contributed by a certain Ronald Villaranda):

1. Kahit first time lang makahawak ng baril ang leading lady ay asintado ito sa barilan.

2. Laging nakakarinig ng “putok ng baril” ang kontrabida kaya natitigilan siya sa pag-rape sa leading lady. Dialogue niya, “Anong putok yun?! Halughugin ang buong lugar!”

3. Naka-leather jacket lagi ang kontrabida kahit Mayo at tanghaling tapat.

4. Kahit miyembro ng malaking sindikato at milyones ang kita nila, asahan mong bulok ang getaway car nila (muscle car na Mitsubishi o Toyota dahil pasasabugin yun ng mahiwagang baril ng bida).

5. Sobrang hinhin ng leading lady pero daig pa ang porn star kapag love scene na.

6. Napakalakas ng bida at kayang sugurin ang 30 miyembro ng sindikato kahit mag-isa lang siya.

7. Laging sa kaliwang braso ang tama ng bida pag nababaril (bawal sa ulo o sa puso).

8. Laging sa abandonadong building o lumang tambakan ng bus ang hideout ng kalaban. (instruction niya lagi na huwag mag-sama ng pulis ang bida).

9. Maluwag ang pagkakatali sa bihag ng sindikato kaya nakakawala ito at nakakakuha ng pambambo/pamalo (palo china o dos-por-dos na gawa sa styrofoam).

10. Gasgas na gasgas na ‘to: Huling darating ang mga pulis para damputin ang mga kalaban. Kakausapin ang bida para magbigay ng pabuya.

Ha! Ha! Alam kong lahat tayo ay nakanood na ng pelikula na may mga ganyang eksena…

Isa pang tatak ng pelikulang Pinoy ay ang di ko maintindihan na eksena kung saan, madalas pagkatapos ng lahat ng bakbakan at barilan, ay bago mamatay ang bida, nasasabi pa nya lahat ng gusto nya sabihin, lahat ng bilin o lahat ng “mahal kita”, bago malagutan ng hininga!

Lando [nangingisay na at duguan]: Giiinnaaa…

Gina: Andito ako, lando.

Lando: Ginaaa….may ibibilin akooong importante. Alam long malapiiiit na magwakas aaang buhay koooo…naraaaramdamaaan ko na.

Gina: Wag ka magsalita ng ganyan Lando…papunta na tayo sa ospital…ayan na…matitingnan ka na ng doktor…

Lando: Hindi naaa Gina…alaaaam ko katapusaaaan ko na…guuuusto ko lang sabihin naaa….

Gina: Wag ka na magsalita Lando…ipunin mo ang lakas mo…

Lando: Hindiii Gina…dapat mo malaaaaman….dapat mo malaman na maaahal na mahaaal kita….

Gina [hagulhol na]: Huuuuu……wag mo ko iwan Lando! Wag!

Lando: May ibibiiilin lang akong importaaaante…importante ito sa akin Gina..

Gina: Ano yun Lando?

Bida [hirap na magsalita]: Yunng….yuunggg….yunnng labada ko di pa naiisampay…baka makulob na….[hak! patay na!]

Sakto..naibilin pa nya ang labada bago namatay! Ang galing ano?

Napansin nyo rin ba na madalas, ang mga bida at ang pamilya o kaibigan o kapareha nito ay nag-ou-outing sa beach o resort? At take note, di lang basta outing, kailangan pang may production number. Ayun, habulan sa beach or sayawan sa swimming pool ang drama nila! Minsan, kahit hindi na sa beach or resort, basta kailangan may kantahan at sayawan! Bongga! [Sa totoong buhay ba may nakita na kayong gumawa nito sa beach?]

Juday and FPJ [kumakanta sa may mga puno]:

Ang isang pag-ibig ay parang lansangan
Na pangdalawahan
Kaya’t sa ating awit tayo ay mag-bigayan hah

Hah awitin mo at isasayaw ko
Oh hoh hoh hah awitin mo at isasayaw ko
Hah hah hah

Sa totoo lang, nakakahiya mang aminin, hindi pa ata lalampas sa lima ang pelikulang Pilipino napanood ko sa sinehan simula ng bata pa ako. Ang iba sa mga naalalala ko ay Sana Maulit Muli (Aga Mulach and Lea Salonga), Batang PX (Zsa-Zsa Padilla and Patrick Garcia), at Dito sa Pitong Gatang (FPJ), kung saan pinilit pa ako ng mga magulang ko. Alam ko my iba pa akong napanood, pero nakalimutan ko na.

Kung tutuusin, sa mga nagdaang mga taon, medyo nag-iiba na rin ang takbo ng istorya ng mga pelikulang Pinoy….nakaka-isip na rin ng ibang twists at eksena. Kung dati ay prediktable ang istorya, ngayon ay medyo hindi na. At marami na ring nakakatuwang panoorin, tulad ng A Very Special Love, na puro puri ang naririnig ko. Kung baga, talagang pinipilahan na at dumadayo na ang mga Pilipino para manood ng pelikulang Pilipino. Nakatuwa din kahit papano diba?

Kaya sa mga gumagawa ng pelikula [o kaya sa mga play sa school] na tinamaan ng “paratang” sa taas, trabaho lang, walang personalan.

Maligayang linggo sa inyong lahat!

This entry was originally posted at kumarenggrace.i.ph.

Kagabi, nang patulog na kami ni Wendy, papikit na ang aming mga mata, bigla syang kumanta:

You’re way too beautiful girl…

Aba! Kumanta pa! Malamang naalala nya yung kanta kasi ito yung sinayaw nila noong Christmas party nila. Sumabay na lang ako sa kanya…

You’re way too beautiful girl… [feel na feel ko...ngitian kami]

Kaya parelax ka lang. Dito na sa speed babad, speed babad. Worry mo ay over!

ANOOOO!!! Tawa sya ng tawa sa akin! Ano yun!?! Jingle pala ng Speed Babad and naalala nya! Wala na kong nagawa kung hindi tumawa na lang din!

Naalala ko na naman tuloy ang napakaimportanteng papel ng mga kanta para sa isang produkto. Ang isang “catchy” na jingle ay napakalaki ng nagagawa para sa commercial ng isang produkto. Isipin mo nga naman, pag nasa grocery ka, di mo alam ang gatas na bibilhin mo, tapos bigla mong maalala…

Wala pa ring tatalo sa Alaska!

Ayun…e di derecho ka sa Alaska!

Pero minsan, sa dami ng ating pagpipilian, nakakalito din naman. Kunwari, san ka nga ba kakain?

Sa

I Love you Sabado,  Kahit buong linggo. Hintay ka lang Jollibee nandyan na ko…

o sa

Paparapapa love ko to …

Minsan, para mas lalong pumatok, merong may actions pa!

Ito ang beat sabay sabay, ito ang beat bawal sablay
pabilis ng pabilis, wag mag mimis wag mag mimix
gets mo na? gets kona! ang ahh….
Coca cola nalilito nalilito, nahihilo, nahihilo
coke ko toh, coke ko toh, coke ko toh….

Yung iba, inaakma sa panahon. Para nga naman feel na feel mo na ang produkto ay naaakma sa mga araw:

Ang bango ng Pasko ay walang katulad, parang bagong damit na di kumukupas

Pero meron din namang kahit anong panahon ay pwede, yun bang nakatatak na sa mga isip natin, at kahit na 15 0 20 na taon na eh naalala pa natin [kung hindi man ay memorized pa!]. Sino ba naman ang makakalimot sa…

Seiko, Seiko wallet. Ang wallet na maswerte! Balat nito ay genuine, international pa ang mga design. Ang wallet na maswerte. Seiko, Seiko wallet! Seiko, Seiko wallet!

Sabayan mo pa ng

I’m gonna knock on your door, ring on your bell, tap on your window too!

Pag nakanta mo yang mga yan [baka may action ka pa], alam mo na kung saang henerasyon ka kabilang!

Ako? Ang aking paborito [di nga lang sya Pinoy]:

As long as there is thirst, there’s always the real thing.

Coca-cola is always the one. Whenever there is fun, there’s always Coca-cola.

This entry was originally posted at kumarenggrace.i.ph.

“Oh…isa na lang, isa na lang aalis na! Ayan miss, dyan sa kaliwa, pwede pa isa dyan. Pakiurong lang po dyan sa kaliwa! Sampuan yan! Urong, Urong!”

Mapapatinign ka sa katabi mong di mo kilala pero alam mo na pareho kayo ng iniisip: Kasya pa ba ang isa? Eh halos kalahating puwet mo na nga lang ang nakapatong sa upuan, magsisingit pa ng isa?

Kung Pilipino ka, malamang naranasan mo na ang eksenang ito. Sari-saring nakakatawa and nakakainis na mga eksena ang nagaganap sa loob ng jeep. Marami ako nito, lalo na nung asa kolehiyo pa ako dahil jeep ang pangunahing transportasyon sa UPLB (yun, o maglalakad ka). Hindi ba iba’t-ibang karakter ang makikita mo at iba’t-ibang eksena ang masasaksihan mo?

Iba-iba ang jeep sa Pilipinas…merong mahaba, merong maikli. Merong prang nangangalawang na sa luma, parang kakalas tuwing dadaan ng humps. Merong kung jeep na parang club ang sinakyan mo dahil sa dami ng dekorasyon. Merong napakalakas ng tugtog na para namang disco ang pinuntahan mo. Meron ding may nakalagay na tali sa taas, sa may hawakan, na may kasamang instruction:

“Please fool string to go down.“

Pati mga pasahero iba-iba din. Nandyan yung nadukutan ng di namamalayan. Andyan yung napakaraming dala at lahat ay nasa gitna, wala ka tuloy madaanan. Merong kulang na lang kandungin lahat ng anak para isa lang ang bayaran (malas mo kung ikaw yung katabi kasi para ka na ring nagkandong ng isa). Merong nag-aabot ng bayad na kunwari eh sa kanila yun. Andyan din yung magkarelasyon na nag-aaway.

Minsan, para kang nanonood ng telenovela. May drama…

Lalaki: Hon, kausapin mo na ko. Ano ba nagawa ko?
Babae: [nakatinigin lang sa kabilang direksyon, di umiimik]
Lalaki: Hoonnn… Nagpaalam naman ako. Umuwi naman ako ng maaga. Please, tell me what’s wrong.
Babae: [di parin matinag]
Lalaki: Pleeassee…. [parang maiiyak na ata]
[Ibang pasahero: Parang awa mo na babae...sabihin mo na kasi please!]

may horror…

Sa isang mahabang bihaye pa-Norte [hango sa kwento ng isang ka-opisina]
Pasahero [napansin na ang katabi ng isang pasahero ay di gumigising, di kumakain, di bumababa para umihi...tulog lang ng tulog]: Bakit yang kasama mo parang di gumigising?
Kasama: Ah eto? Patay na to.
[hoooo......]

at syempre may comedy!

Barker: CUBAO!!! CUBAO!!! CUBAO!!!
Babae: Manong Cubao po?
[Aaaargghhhh!]

Pati ako, nakapagbigay na rin malamang ng kasihayan sa mga pasehero ng jeep dahil sa bloopers ko.

Ako [nag-aabot ng bayad, wala sa sarili]:  Manong, pabili po.
Driver [nakangiti...malakas ang boses]: Alin? Itong jeep?

Ha. Ha.

Miss ko na sumakay ng jeep.

This entry was originally posted at kumarenggrace.i.ph.